nauka

Cukrzyca jako choroba współistniejąca z COVID-19

Jaki jest aktualny stan wiedzy na temat współistnienia cukrzycy i COVID-19? Poznaj najnowsze wyniki badań oraz opinie wiodących organów zdrowia.

Zgodnie z publikowanymi danymi wiodących instytucji związanych ze zdrowiem (WHO, NFZ, MZ) w grupie podwyższonego ryzyka wystąpienia ciężkiego przebiegu choroby COVID-19 znajdują się osoby cierpiące dodatkowo na inne schorzenia o charakterze przewlekłym. Wśród mających istotny wpływ na rozwój infekcji koronawirusem SARS-CoV-2 wyróżnia się m.in. współistnienie cukrzycy. Na początku jednak warto rozróżnić trzy odrębne kwestie dotyczące cukrzycy, które pojawiły się wraz z wybuchem pandemii. O związku pomiędzy wystąpieniem cukrzycy a zachorowaniem na COVID-19 mówi się w kontekście:

  • większej podatności pacjentów z cukrzycą na zakażenie koronawirusem SARS-CoV-2,
  • pogorszeniu kontroli cukrzycy i możliwości rozwoju powikłań,
  • cięższym przebiegu choroby COVID-2 i większej śmiertelności w wyniku jej rozwoju.

Rozróżnienie tych kwestii jest ważne, ponieważ nie wszystkie zostały potwierdzone wystarczającymi dowodami naukowymi. 

Wg znaczących organizacji wspomagających walkę z cukrzycą, w tym Amerykańskie Towarzystwo Diabetologiczne (American Diabetes Association) oraz organ australijski (Diabetes Australia) nie ma na chwilę obecną dowodów potwierdzających większą podatność cukrzyków na zakażenie koronawirusem SARS-CoV-2. Zgodnie z Polskim Stowarzyszeniem Diabetyków podatność na zakażenie koronawirusem SARS-CoV-2 wśród cukrzyków nie wynika z samego faktu wystąpienia cukrzycy, nie należy zatem postrzegać tego w sposób zero-jedynkowy. Znaczenie ma tu stopień kontroli choroby — im gorsze wyrównanie metaboliczne, tym bardziej upośledzone działanie układu odpornościowego. Sama podatność na wszelkiego rodzaju infekcje może też wynikać z indywidualnych predyspozycji genetycznych.

Chociaż nie ma dowodów wskazujących na większe prawdopodobieństwo zarażenia się COVID-19 u osób, chorujących na cukrzycę, to możliwość wystąpienia u nich hiperglikemii, powikłań cukrzycowych, ciężkich objawów choroby COVID-19 stanowi realne zagrożenie. Amerykańskie Towarzystwo Diabetologiczne zaznacza jednak, że wpływ na przebieg infekcji uzależniony jest od wielu czynników, w tym wieku pacjenta, obecności powikłań cukrzycowych, stopniu kontroli cukrzycy, współistnienia innych chorób przewlekłych. Przykładowo dobrze kontrolowana i wyrównana metabolicznie cukrzyca niesie prawie takie samo ryzyko ciężkiego przebiegu COVID-19 jak w zdrowej populacji.

Pomimo opinii światowych instytucji związanych ze zdrowiem, które głoszą istnienie ryzyka ciężkiego przebiegu COVID-19 u cukrzyków, potwierdzenie tego wymaga dalszych badań. Analiza z marca tego roku, obejmująca 46 248 potwierdzonych przypadków zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2 wśród populacji chińskiej nie wykazała istotnego związku pomiędzy występowaniem cukrzycy a ciężkimi powikłaniami. Nie zmienia to jednak faktu, że w badaniu nie brano pod uwagę stopnia kontroli cukrzycy. Kolejne analizy przyniosą więcej danych w tej sprawie.

Jak zatem tłumaczy się większe ryzyko ciężkich objawów i powikłań wśród cukrzyków?

Zakażenie koronawirusem SARS-CoV-2 powoduje zwykle wystąpienie wysokiej gorączki (>38°C). Organizm, próbując zwalczyć infekcję, uwalnia do krwi glukozę, aby zapewnić wystarczający poziom energetyczny. Równocześnie wzrasta również zapotrzebowanie na insulinę. Brak produkcji insuliny czy też brak reakcji komórek na ten hormon u cukrzyków powoduje, że upośledzony zostaje mechanizm, kontrolujący poziom glukozy we krwi. Efektem tego jest wzrost jej stężenia w krwiobiegu i wystąpienie stanu hiperglikemii. Stan ten zwiększa ryzyko rozwoju ostrej kwasicy ketonowej, stanowiącej zagrożenie życia. Kwasica ketonowa znacząco upośledza gospodarkę płynów i elektrolitów w organizmie, niezwykle ważną w trakcie leczenia sepsy, która jest jednym ze śmiertelnych powikłań zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2. Stąd też osoby chorujące na cukrzycę mogą być szczególnie narażone na poważne powikłania COVID-19.

Na zakończenie koniecznie należy zaznaczyć fakt, że COVID-19 jest stosunkowo nową chorobą, która nie została jeszcze w pełni poznana. Potwierdzenie związku pomiędzy cukrzycą a przebiegiem zachorowania na tę infekcję wymaga dalszych badań i weryfikacji.

 

dane aktualne na dzień 18.04.2020

Zespół Polcovid-19

Top